De belangrijkste dingen om te weten over de menopauze

De menopauze past in het rijtje van “vrouwelijke ervaringen waar niemand echt over praat”, net als menstruatie en miskramen. (Je hebt misschien wel eens iets over opvliegers gehoord in een film of zo, maar dat is vrijwel alles wat we collectief weten over dit onderwerp.) Er is nog een lange weg te gaan om de misvattingen uit de wereld te helpen, om inzicht te krijgen in doeltreffende behandelingsmogelijkheden en om de zelden besproken aspecten van deze levensfase te ontrafelen. Toch is het belangrijk om erover te praten, omdat het tien jaar kan duren, grote gevolgen heeft voor ons lichaam en van invloed is op iedereen met eierstokken.

De biologische achtergrond, simpel uitgelegd: mensen die bij de geboorte het vrouwelijke geslacht krijgen toegewezen, hebben een eindig aantal eicellen. Als die op zijn, reageert je lichaam door de productie van oestrogeen te verminderen. Dit zet een hormonale rollercoaster in gang die gevolgen heeft voor delen van je lichaam die veel verder reiken dan je voortplantingssysteem, aangezien oestrogeen je onder andere helpt om je te focussen, je huid te hydrateren en je stofwisseling te reguleren. Uiteindelijk komt het oestrogeenproces tot stilstand en gaan 12 maanden voorbij zonder dat je menstrueert: dat betekent dat je in de menopauze zit.

Omdat oestrogeen zoveel andere functies in ons lichaam regelt naast het voortplantingssysteem, kan een daling van het oestrogeengehalte verschillende symptomen veroorzaken, zoals:

• opvliegers

• nachtelijk zweten

• slaapproblemen

• prikkelbaarheid en stemmingswisselingen

• vaginale droogheid

• hormonale gewichtstoename, vooral in de buik

• vermoeidheid

• pijn bij seks

• acne

• haargroei in het gezicht

• droge, dunne huid

• verlies van botdichtheid

• verhoogd risico op hart- en vaatziekten

• verhoogde bloeddruk

• verhoogd cholesterol

• verhoogd risico op dementie.

Meer informatie over veelvoorkomende symptomen van de menopauze

Als je niet zeker weet waar je je bevindt in de overgang, maar je last hebt van een van deze vervelende symptomen, neem dan contact op met je arts. Helaas is er geen enkele test die precies kan aangeven waar je je bevindt. Bloedtesten zijn onbetrouwbaar omdat hormoonschommelingen van dag tot dag enorm kunnen variëren. “We kunnen dezelfde test twee dagen achter elkaar uitvoeren en totaal verschillende resultaten krijgen”, zegt dr. Stephanie Faubion, medisch directeur van het Center for Women's Health van de Mayo Clinic, medisch directeur van de North American Menopause Society en lid van de wetenschappelijke adviesraad van WeightWatchers.

Hormonale anticonceptie gebruiken (zoals de pil, vaginale ring of spiraal), zal de menopauze niet vertragen. Maar je cyclus zal je niet veel informatie geven over waar je je in het overgangsproces bevindt, en de hormonen vanuit de anticonceptie kunnen symptomen onderdrukken. “Je kan niet bepalen of je in de menopauze zit aan de hand van bloedingen of het uitblijven ervan, want door de hormonale manipulatie is alles mogelijk”, zegt Faubion.

De overgang is niet zozeer te vergelijken met een lichtschakelaar die aan of uit gaat, maar meer met een dimmer, aangezien deze zich over een periode van jaren kan uitstrekken. Ook kan je in elke fase met verschillende problemen te maken krijgen. De fasen zijn:

Premenopauze. Ook wel de ‘late reproductieve fase’ genoemd. Dit is de periode waarin vrouwen een regelmatige maandelijkse menstruatie hebben (ook al kan de cyclus tot zeven dagen variëren).

Perimenopauze. Dit is de fase waarin het verschil in de menstruatiecyclus groter is dan zeven dagen of de menstruatie helemaal uitblijft.

Postmenopauze. Wanneer vrouwen 12 maanden lang geen menstruatie hebben gehad, zijn ze officieel in de menopauze (ook wel postmenopauze genoemd).

Meer informatie over de drie fasen van de menopauze

Behandelingen voor de menopauze dienen niet om de menopauze uit te stellen, maar om symptomen aan te pakken. Therapieën en adviezen van een zorgverlener kunnen vrouwen helpen zich beter te voelen terwijl hun lichaam verandert. Een dokter kan medicatie voorschrijven die varieert naargelang de symptomen en de fase. Mogelijke behandelingen zijn:

Anticonceptie voor de pre- en perimenopauze. Een laaggedoseerde anticonceptiepil kan helpen bij symptomen zoals opvliegers, of een hormoonspiraaltje kan helpen bij hevige menstruaties.

Menopauzale hormoontherapie (MHT), beter bekend als hormoonvervangende therapie, voor de perimenopauze en menopauze. Hormoontherapie is een veelgebruikte optie voor de behandeling van menopauzeklachten met oestrogeen en progesteron; het wordt meestal toegediend via een pleister.

Orale anticonceptiepillen en MHT zijn twee van de vele mogelijke behandelingen voor menopauzeklachten. Het is belangrijk om een arts te raadplegen om te bepalen of medicijnen zoals orale anticonceptiepillen, MHT of andere voorgeschreven medicatie geschikt zijn voor jou.

Meer informatie over veilige, effectieve behandelingen voor de menopauze

Deze inhoud is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen medisch advies, diagnose of behandeling. Het mag niet worden beschouwd als vervanging voor advies van een arts of andere zorgverlener.