Heeft de menopauze invloed op je libido?

Iedereen heeft wel eens een dipje in zijn of haar seksleven. Stress, vermoeidheid, relatieproblemen en een miljoen andere dingen kunnen ervoor zorgen dat seks onderaan je to-dolijstje komt te staan. Maar tijdens de overgang kan het zelfs helemaal van je lijstje verdwijnen. Lees hier wat er aan de hand is, hoe je kan weten of een lager libido een probleem is en wat je kan doen om er weer in actie te komen.

Libido verwijst naar seksueel verlangen. Dit is niet alleen mentaal, maar wordt aangedreven door hormonen. Zo kunnen oestrogeen en testosteron het seksuele verlangen verhogen, terwijl progesteron het net kan onderdrukken. Tijdens de menopauze wordt deze hormoonbalans drastisch verstoord.

Heel vaak. Uit een systematisch onderzoek onder meer dan 80.000 vrouwen blijkt dat tot 75% van de vrouwen last krijgt van seksuele problemen tijdens de menopauze. "Seksuele problemen kunnen variëren van geen zin in seks tot problemen met klaarkomen", legt gynaecologe Aimee Eyvazzadeh uit.

De menopauze veroorzaakt een daling in oestrogeen, progesteron en androgenen. "En deze hormonale verschuivingen zetten veranderingen in gang die een domino-effect hebben op je lichaam en geest", aldus dr. Stephanie Faubion, directeur van het Center for Women's Health bij de Mayo Clinic, medisch directeur van The Menopause Society en lid van de wetenschappelijke adviesraad van WeightWatchers.

• Verminderde bloedtoevoer: vanwege de lagere hoeveelheid oestrogeen stroomt er minder bloed naar de clitoris en vagina, waardoor de gevoeligheid en opwinding afnemen.

• Vaginale droogheid: minder oestrogeen betekent minder natuurlijke bevochtiging, waardoor seks oncomfortabel of pijnlijk kan zijn.

• Weinig energie: hormonale veranderingen kunnen de slaap verstoren, waardoor de vermoeidheid toeneemt, vooral bij nachtelijk zweten en slapeloosheid.

• Stemmingswisselingen: de menopauze kan leiden tot angst, depressie en een vertekend lichaamsbeeld, die allemaal kunnen leiden tot minder zin in seks.

Meer informatie over de menopauze en mentale gezondheid

De precieze manier waarop een lager libido zich manifesteert kan van persoon tot persoon verschillen, maar de symptomen zijn doorgaans onder andere:

• minder of geen zin hebben in seks

• geen seksuele gedachten of fantasieën hebben

• depressieve gevoelens of zorgen over een gebrek aan seksuele activiteit

Gelukkig zijn er verschillende behandelingen en strategieën die helpen:

1. Aanpassingen in levensstijl

Evenwichtig eten, regelmatig bewegen, stress beheersen en goed slapen is essentieel. Zelfs kleine goede gewoonten kunnen helpen. Genoeg eiwitten eten en water drinken kan je energie verhogen, waardoor je meer zin krijgt en meer opgewonden bent in de slaapkamer. Regelmatig een avondwandeling maken, kan je humeur verbeteren en de doorbloeding in je lichaam (ook van je geslachtsorganen) verhogen.

Meer informatie over voeding tijdens de menopauze

Hormoontherapie tijdens de menopauze, ook bekend als hormonale substitutietherapie (HST), verlicht symptomen van de menopauze, waaronder een laag libido, door oestrogeen en/of progesteron te vervangen. Faubion merkt op dat een lage dosis vaginaal toegediende oestrogeen (crèmes, pillen, ringen en capsules of tabletten die rechtstreeks in de vagina worden aangebracht) waarschijnlijk het libido verhoogt door droogheid tegen te gaan en het comfort te verbeteren.

3. Glijmiddelen en vochtinbrengers

Glijmiddelen die zonder voorschrift verkrijgbaar zijn, bieden onmiddellijke verlichting tijdens de seks. Anderzijds bestaan er vaginale vochtinbrengers die de gezondheid van het weefsel op de lange termijn helpen behouden. Beide kunnen seks comfortabeler en aangenamer maken.

4. Andere medicatie

Niet-hormonale geneesmiddelen zoals buspiron of bupropion kunnen helpen om het libido te stimuleren, vooral als stemming een rol speelt. Wees voorzichtig met supplementen zoals maca of ginseng, hun werking is niet bewezen en ze kunnen een wisselwerking hebben met andere medicatie.

5. Bekkenbodemoefeningen

Oefeningen om de bekkenbodemspieren te versterken kunnen de doorbloeding verbeteren, de gevoeligheid vergroten en de algehele seksuele bevrediging verhogen. Uit onderzoek blijkt dat veel vrouwen in de postmenopauze na 12 weken aangeven meer opwinding te voelen en beter klaar te komen.

6. Therapie en begeleiding

Zin in seks wordt beïnvloed door emotionele en relationele factoren. Problemen met het gevoel van eigenwaarde, relatieproblemen of onderliggende mentale gezondheidsproblemen kunnen met therapie worden aangepakt. Een psycholoog, maatschappelijk werker of seksuoloog kan ondersteuning op maat bieden.

Deze inhoud is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen medisch advies, diagnose of behandeling. Het mag niet worden beschouwd als vervanging voor advies van een arts of andere zorgverlener.