Verwardheid tijdens de menopauze

Het overkomt iedereen wel eens: je probeert een woord te vinden dat je zeker weet dat je kent, maar je kunt er met geen mogelijkheid opkomen. Of je zegt de verkeerde naam tegen een kennis die je tegenkomt in de supermarkt. Maar met de menopauze kan dit soort vergeetachtigheid steeds vaker voorkomen. Hier vertellen experts over het verband tussen de menopauze en "brain fog", hoe lang je dit kunt verwachten en hoe je je geest scherp kunt houden.

Er is geen strikte definitie, maar "brain fog" of verwardheid tijdens de menopauze verwijst naar problemen met verbaal leren, geheugen en concentratie. “Het komt erop neer dat je er niet zeker van bent dat je dingen zult onthouden”, verklaart dr. Sally MacPhedran, medisch directeur van het Midlife Women's Center van het University Hospitals Cleveland Medical Center. Veelvoorkomende voorbeelden zijn woorden vergeten, spullen kwijtraken of het gevoel hebben dat je mentaal wat achter komt. Gelukkig heeft dit meestal geen invloed op je vermogen om nieuwe vaardigheden te leren, alleen op je kortetermijngeheugen.

"Brain fog" komt verrassend vaak voor: ongeveer 75% van de vrouwen heeft tijdens de menopauze last van cognitieve problemen. Het kan al beginnen voordat de menstruatie onregelmatig wordt, tijdens de perimenopauze, en kan na de menopauze aanhouden. “We weten dat het begint vóór de laatste menstruatie”, zegt dr. Stephanie Faubion, directeur van het Center for Women's Health van de Mayo Clinic, medisch directeur van The Menopause Society en lid van de wetenschappelijke adviesraad van WeightWatchers. In de meeste gevallen verbetert het na verloop van tijd, maar hoe lang het aanhoudt, kan variëren.

Verschillende onderling samenhangende factoren dragen hieraan bij:

• Hormonale veranderingen: Naarmate de oestrogeenspiegel daalt tijdens de perimenopauze, kan ook de mentale scherpte afnemen. Oestrogeen speelt een rol bij de hersenfunctie, dus een daling ervan kan cognitieve processen verstoren. Hoewel verwardheid tijdens de menopauze niet in verband wordt gebracht met een verhoogd risico op dementie op lange termijn, is de invloed van oestrogeen op de cognitie goed gedocumenteerd.

• Stress: De menopauze valt vaak samen met een grote druk in het leven, zoals het opvoeden van kinderen, ouder wordende ouders en een veeleisende job. Toenemende stress kan het geheugen en de concentratie beïnvloeden door de werkgeheugencentra in de hersenen aan te tasten.

• Slechte slaap: Ongeveer de helft van de vrouwen in de menopauze heeft problemen met slapen, vaak als gevolg van nachtelijk zweten. Slaaptekort versterkt prikkelbaarheid, een laag energieniveau en vergeetachtigheid. “Dat alles verergert de geheugenproblemen alleen maar”, zegt MacPhedran.

Experts raden een totaalaanpak aan:

• Voeding voor een gezond brein: een mediterraans dieet met veel groenten, vis en gezonde vetten ondersteunt de cognitieve functies en verlaagt het risico op geheugenverlies. Het werkt ontstekingsremmend en levert essentiële voedingsstoffen zoals antioxidanten en omega 3-vetzuren die het hersenweefsel beschermen.
  
  Meer informatie over voeding tijdens de menopauze

• Blijf in beweging: regelmatige lichaamsbeweging stimuleert de bloedtoevoer naar de hersenen, waardoor je helderder kunt denken. Het bevordert ook een betere nachtrust, waardoor je minder last hebt van een waas in je hoofd als gevolg van nachtelijk zweten of stress.
  
  Meer informatie over beweging tijdens de menopauze

• Stimuleer je geest: daag je hersenen uit met nieuwe activiteiten zoals puzzels, spelletjes of sociale ervaringen. Nieuwigheid helpt bij delen van de hersenen te activeren die verband houden met geheugen en leren. Zelfs casual games zoals Wordle bieden nuttige mentale training.

• Verbeter je slaap: uitputting verergert “brain fog”, geef slaap dus prioriteit. Probeer te achterhalen wat je wakker houdt en zoek een oplossing, of het nu gaat om nachtelijk zweten, angst of iets anders. Overweeg om samen met een dokter of psycholoog te zoeken naar oplossingen.
  
  Meer informatie over slaap tijdens de menopauze
  
  

• Overweeg een behandeling: menopauze hormoontherapie (MHT), beter bekend als hormoonvervangende therapie (HRT), kan de verwardheid niet direct verhelpen, maar het kan symptomen zoals nachtelijk zweten en slapeloosheid verlichten, waardoor de cognitieve functies indirect verbeteren. Sommige onderzoeken wijzen op mogelijke voordelen, maar het bewijs is nog niet sluitend. Raadpleeg je arts om te bespreken of HRT of andere behandelingen geschikt zijn voor jou, op basis van je individuele gezondheidsbehoeften.
  
  Meer informatie over MHT

Deze inhoud is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen medisch advies, diagnose of behandeling. Het mag niet worden beschouwd als vervanging voor advies van een arts of andere zorgverlener.